Bilimde atıf, “etki değeri” ve diğer göstergeler

Daha önceki iki yazımda bilimsel yayınların özelliklerinden ve hakem denetimli yayın sürecinden bahsetmiştim. Bilimsel makalelerin bazıları, daha iyi yöntemlerle, daha özenle yapılmış, daha nitelikli bilimsel çalışmaları tarif eder ve bilim camiasının daha çok ilgisini çeker. Hangi makalenin daha çok ilgi çektiğini öğrenmek isteyen bilim adamları, o makalenin “atıf” sayısına bakar. Bilimsel dergiler de yayınladıkları makalelerin atıf sayısına dayanan bir ölçek olan “etki değeri”ne göre değerlendirilirler. Bu yazıda bilimsel atıf kavramına, atıf sayısına dayandırılan bu göstergelere ve Türkiye biliminin bu göstergelere göre durumuna değiniyorum.

Bilimsel yayınların “hakem denetimi”

Daha önceki bir yazıda, bilimsel makale türlerinden bahsetmiştim. Bu yazıda ise bilimsel makalelerin yayınlanmadan önce geçtiği denetim sürecini, yani “hakem denetimi”ni (İngilizcesiyle peer review ya da refereeing) özetliyor ve buna dair tartışmalara kısaca değiniyorum. Kaynak: https://flic.kr/p/bDE3LJ Hakem denetiminin ana hatları Bir bilimsel makaleyi, makalede bahsedilen bilimsel çalışmayı yapanlar yazar ve bir bilimsel dergiye değerlendirilmek üzere gönderir.… Continue reading Bilimsel yayınların “hakem denetimi”

Bilimsel yayınlar ve türleri

Bilimsel gelişmeler, bilim insanlarının yaptıkları araştırmaları yayınlamaları ile duyurulur. Bu yazıda, tanışmamış olanlar için bilimsel yayınların özelliklerine değineceğim. [Kaynak: https://flic.kr/p/bB8d4j%5D Ama isterseniz bu konuda birkaç Yalansavar yazarı olarak yaptığımız söyleşiyi dinleyebilirsiniz. En önemli bilimsel yayınlar, süreli bilim dergilerinde yapılır. Bu dergiler, dergi bayilerinde rastladığımız Bilim ve Teknik gibi dergiler değil, yalnızca abone olanların edinebildiği ya… Continue reading Bilimsel yayınlar ve türleri

Ham veriye açık erişim

Bilimsel araştırmaların kalitesini artırma, mevcut araştırmaların yeniden kullanılmasını sağlama potansiyeli sunan ham veriye açık erişim fırsatının önünde artık büyük engeller yok. “Açık erişim yalnızca ilk adımdı.” — Emma Ganley, PLoS Biology kıdemli editörü Şekil 1. Açık erişimin simgesiGeçen ay açık erişimli dergilerin yayın niteliğinden -övgüyle- bahsetmiştim. Ama bitmedi. Açık erişim yalnızca bilimsel makalelerin herkese erişimini sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda araştırmaların… Continue reading Ham veriye açık erişim

Atıflar sizi aldatabilir

Bilimsel makalelerin bir özelliğinin önceki çalışmalara atıf yapmak olduğundan, bunun da çoğunlukla metin içinde dipnotlarla yapıldığından daha önce ayrıntılarıyla bahsetmiştim. Bu durum, makaleyi yazan araştırmacıları kaynaklarını belirtmeye, gözden geçirmeye, yeniden değerlendirmeye zorlar. Zira okuyucular da o kaynakları açıp orada ne yazdığına bizzat bakabilir. Şekil 1. Metnin içinde verilen atıfların bolluğu, yazılanların doğruluğunu göstermez. (Çizim: R.… Continue reading Atıflar sizi aldatabilir

Sıradışı bir dergi

Geçen haftalarda Medical Hypotheses (tıbbi varsayımlar) dergisinin yayıncısı Elsevier, derginin editörünü ya dergiyi hakem denetimine açması ya da istifa etmesi için uyardı. Buckingham Üniversitesi’nde kuramsal tıp profesorü olan editör Dr Bruce Charlton ise ne dergiyi değiştireceğini ne de istifa edeceğini bildirdi. Ben bu dergiyi eskiden beri sevememişimdir. İçinde bilimsel makale yoktur. Onun yerine “aklımıza böyle… Continue reading Sıradışı bir dergi